Psychologia prenatalna

Psychologia prenatalna – nasza historia zaczyna się na długo przed naszym narodzeniem

Zazwyczaj rozwojem dziecka zaczynamy się interesować od jego urodzenia zapominając jednocześnie, że ogromna część rozwoju dziecka przebiega jeszcze kiedy jest w brzuchu mamy.

Jeszcze do niedawna ciężko było uwierzyć w to, że dziecko w brzuchu mamy czuje, uczy się, zapamiętuje pierwsze melodie, a nawet nawiązuje kontakt z mamą. Jednak dzięki odkryciom naukowców zajmujących się życiem prenatalnym nie mamy już co do tego wątpliwości.  Okres prenatalny stanowi niezwykle ważny  moment w zakresie kształtowania emocjonalności, osobowości, wzorców zachowań i nawyków.

Zagadnienia te eksploruje psychologia prenatalna. Dziedzina, która zgłębia tajniki rozwoju psychicznego dziecka w okresie prenatalnym, a także rolę rodziców na tym etapie rozwoju dziecka. Psychologia prenatalna koncentruje się głównie na wpływie przeżyć i emocji matki na rozwój dziecka, relacjach pomiędzy ojcem a matką i ich oddziaływaniu na dziecko w okresie ciąży oraz psychologicznym przygotowaniem przyszłych rodziców do porodu.

Pamięć prenatalna

Wbrew teorii Leibniza nie przychodzimy na świat jako „tabula rasa”, liczne badania pokazują, że dziecko w łonie matki jest zdolne do zapamiętywania, dzięki czemu uczy się i nabywa osobiste preferencje i nawyki jeszcze przed narodzinami.

Zaobserwowano na przykład, że dzieci przychodząc na świat mają już swoje preferencje kulinarne. Badania wykazały, że dzieci po narodzinach preferują pokarmy, które ich mama spożywała w trakcie ciąży.

Co ciekawe dziecko jeszcze przed narodzinami uczy się różnicować rytm, natężenie dźwięków i akcent, czemu daje wyraz od razu po narodzinach – badania wykazały, że płacz dziecka po narodzinach ma cechy melodii języka, którym posługuje się jego matka.

Dzieci zapamiętują także melodie, które często słyszą będąc w brzuchu mamy!

Komunikacja prenatalna

Dialog z dzieckiem w łonie matki

Psychologia prenatalna potwierdziła, że dziecko już w fazie prenatalnej wykształca zdolność komunikowania się z otoczeniem.

Komunikacja biochemiczna

Specyficzną drogą przez jaką zachodzi komunikacja między dzieckiem a matką jest komunikacja neurohormonalna. Emocje jakich doświadcza matka powodują wydzielanie się hormonów, które docierają bezpośrednio do dziecka. Kiedy więc  matka odczuwa radość i szczęście, niejako funduje swojemu dziecku kąpiel w endorfinach, tzw. hormonach szczęścia. W ten sam sposób, kiedy matka odczuwa smutek, lęk czy złość w jej organizmie wydzielają się substancje takie jak adrenalina, noradrenalina, kortyzol, tzw. hormony stresu, które również wpływają na samopoczucie dziecka. Długotrwałe działanie tych substancji na płód może mieć negatywny wpływ na jego rozwój oraz prowadzić do komplikacji ciąży i porodu. Uczucia matki są więc rodzajem energii chemicznej, która dociera do dziecka i już na etapie życia prenatalnego kształtuje jego emocjonalność.

W ten sposób dziecko otrzymuje także informacje na temat charakteru świata – dowiaduje się, czy jest on przyjazny czy wrogi. Emocje „pamiętane” przez organizm dziecka z życia prenatalnego mają tendencję do stałości i mogą decydować o wrodzonej predyspozycji do lękowego, agresywnego bądź radosnego reagowania na bodźce na dalszych etapach życia.

Ten sposób komunikacji daje także dziecku możliwość „wysyłania sygnałów” o swoich potrzebach matce, która odczytując je zmienia pozycję, sięga po przekąskę, wypoczywa lub rusza się. Tym samym, dziecko już na tym etapie zaczyna uczyć się jak zaspokajać własne potrzeby.

komunikacja prenatalna

Dziecko w łonie matki jest zdolne do odczuwania emocji, a także przyjemności i bólu. Już między 14 i 15 tygodniem życia prenatalnego cała powierzchnia ciała staje się wrażliwa na dotyk. Na nagłe zmiany temperatury, oświetlenia oraz silne dźwięki dziecko reaguje zaniepokojeniem: jego serduszko zaczyna bić mocniej, a dziecko staje się bardziej ruchliwe, szybciej porusza oczami i przyjmuje pozycję chroniącą od nieprzyjemnego bodźca. Źródłem bólu mogą być nie tylko czynniki mechaniczne, ale także dyskomfort wewnątrz łona matki, spowodowany np. paleniem papierosów.

Komunikacja psychiczna

To rodzaj komunikacji inny niż biochemiczna. Dotyczy ona głównie myśli, wyobrażeń i doświadczeń życiowych matki, które mogą  oddziaływać na przebieg ciąży oraz życie po narodzinach.  Choć zjawisko to nie zostało jeszcze do końca naukowo wyjaśnione, związki pomiędzy życiowymi doświadczeniami matek przed ciążą z jej przebiegiem zostały potwierdzone w licznych badaniach. Stwierdzono na przykład współwystępowanie niepłodności i komplikacji ciążowo-porodowych z pozornie niezwiązanymi z ciążą aspektami takimi jak złe relacje kobiety z matką, czy też mała gotowość do podjęcia roli rodzica. Badania nad dziedziczeniem pozagenowym dowiodły z kolei, że możemy dziedziczyć po naszych przodkach lęki i traumy.

Okres prenatalny to czas kiedy na bazie pierwszych doświadczeń zmysłowych i emocjonalnych tworzą się podwaliny organizacji całego naszego organizmu, które wyznaczają w znaczącym stopniu sposób dalszego funkcjonowania. Dlatego tak niezwykle ważne jest dbanie o dostarczanie dziecku już od poczęcia dobrych doświadczeń i nawiązywanie z nim kontaktu już od pierwszych chwil. Jak to robić?

Rozmawiaj z dzieckiem w brzuchu – zapewnij mu emocjonalną szczepionkę!

Komunikacja werbalna i pozawerbalna z dzieckiem jeszcze przed jego narodzinami rozwija więź emocjonalną między rodzicem a dzieckiem, daje dziecku poczucie zaufania i bezpieczeństwa i jest dla dziecka komunikatem „kochamy cię, świat jest dla ciebie przyjazny”.

komunikacja prenatalna

Dialog rodziców z dzieckiem w łonie matki jest źródłem pozytywnych emocji, które wpływają korzystnie zarówno na rodziców jak i na dziecko, wspomagając jego rozwój i ułatwiając mu adaptację w świecie po narodzinach. Pojęcie „szczepionka emocjonalna” doskonale oddaje sens takiej rozmowy, która ma funkcje ochronne. Sformułowanie to jest owocem pracy psycholog prenatalnej Pauliny Kołosowskiej, która pomaga kobietom w ciąży oraz parom emocjonalnie przygotowywać się do rodzicielstwa.

Jak mogę komunikować się z dzieckiem w moim brzuchu?

Każda relacja między rodzicem a dzieckiem ma unikalny charakter i w związku z tym każdy rodzic wykształca indywidualny i wyjątkowy język komunikacji z dzieckiem. Istnieje wiele sposobów na nawiązywanie kontaktu z dzieckiem przed jego narodzinami, poniżej przedstawimy kilka z nich.

Rozmawiaj z dzieckiem – dosłownie!

Możesz prowadzić rozmowy z nim w różnych sytuacjach dnia codziennego, lecz najlepiej jest robić to w stanie relaksu, uspokojenia, aby samemu móc poczuć się w kontakcie z dzieckiem i dać sobie możliwość wsłuchania się w sygnały płynące z naszego organizmu. Możesz robić to z zamkniętymi oczami, na głos lub tylko w myślach. Zaproś do rozmowy z dzieckiem tatę, czy inne bliskie osoby.

Dotykaj

Głaskaj swój brzuch i obejmuj go, czuły dotyk ma ogromne znaczenie dla prawidłowego rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka na każdym etapie życia.

Śpiewaj

Nie ważne jak, ważne żeby było to dla ciebie przyjemne. Dzieci bardzo lubią słuchać głosu mamy, a  spokojne, proste i rytmiczne melodie działają na nie uspokajająco.

Psychologia prenatalna

Wpraw w ruch swoją wyobraźnię

Stosuj „wizualizacje” – w stanie relaksu wyobrażaj sobie poród, dziecko i wasze wspólne życie po narodzinach. Relaksacja połączona z wizualizacją doskonale wpływa na samopoczucie, pomaga poradzić sobie z różnymi dolegliwościami i ułatwia pracę umysłową. Ponadto jest niezwykle więziotwórczym doświadczeniem.

Spędzaj czas ze swoim dzieckiem

Wykonuj aktywności, podczas których twoja uwaga jest skierowana na dziecko. To może być np.: spacer, taniec, odwiedzenie znajomych.

Prenatalne stymulowanie poprzez rozmowy, muzykę, śpiew, ruch itd. korzystnie wpływa na rozwój inteligencji zmysłowo-ruchowej dziecka, dostarcza mu pozytywnych wrażeń i poczucia bezpieczeństwa. Komunikacja rodziców z dzieckiem w łonie matki ma także  bardzo pozytywny wpływ na samych rodziców, ich relacje oraz samopoczucie po narodzinach dziecka. Rodzice, którzy ją stosowali wykazują większy spokój, rozluźnienie i radość w kontakcie z noworodkiem.

Wszystkich rodziców, którzy pragną lepiej poznać temat emocjonalnej komunikacji i pogłębić  swoją świadomość rodzicielską zapraszamy na Moduł Psychologiczny Niesamowitej Szkoły Rodzenia. Na warsztacie:

– dowiecie się jak rozwija się dziecko w łonie mamy, kiedy rozwijają się zmysły, co dziecko odczuwa i jak nasza świadomość tych procesów wpływa na dziecko

– poszerzycie świadomość siebie i związku między ciałem a umysłem

– nauczycie się stosować relaksacje i uspokajać ciało w sytuacjach stresu lęku i wątpliwości, a także obniżać próg bólu

– lepiej zrozumiecie jak wasze życiowe historie i samopoczucie psychiczne wpływają na dziecko

– w praktyce poznacie metody komunikacji z dzieckiem poprzez wizualizacje prowadzone przez psychoterapeutkę

– porozmawiamy o  roli taty w trakcie akcji porodowej czyli jak wspierać rodzącą kobietę: co konkretnie robić, co i jak mówić – tworzymy skrypt do porodu i ćwiczymy.

Więcej informacji tutaj: http://bedziemyrodzicami.pl/warsztaty-dla-kobiet-w-ciazy/

To Top