Becikowe to jednorazowa zapomoga w wysokości 1000 zł. Mogą otrzymać ją rodzice, opiekunowie prawni, opiekunowie faktyczni oraz rodzice adopcyjni, jeśli spełniają kryterium dochodowe i pozostałe warunki ustawowe. Dochód na osobę w rodzinie nie może przekroczyć 1922 zł netto, a rodzice biologiczni muszą potwierdzić opiekę medyczną matki od co najmniej 10. tygodnia ciąży do porodu.
Czym jest becikowe i dla kogo jest przeznaczone?
Becikowe, czyli jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, jest świadczeniem nieopodatkowanym. Wypłaca się je tylko raz na dziecko. Samo urodzenie dziecka nie wystarcza jednak do uzyskania pieniędzy. Trzeba spełnić warunek dochodowy, złożyć wniosek w terminie oraz – w przypadku rodziców biologicznych – przedstawić dokument potwierdzający opiekę medyczną w ciąży.
Świadczenie może przysługiwać także osobie, która nie jest biologicznym rodzicem dziecka. Dotyczy to opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego oraz osoby, która przysposobiła dziecko.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać becikowe?
Najważniejsze kryteria można szybko sprawdzić w poniższej tabeli:
| Kryterium | Wymagana wartość lub zasada |
|---|---|
| Dochód rodziny | Nie więcej niż 1922 zł netto na osobę miesięcznie |
| Opieka medyczna w ciąży | Matka musi pozostawać pod opieką medyczną najpóźniej od 10. tygodnia ciąży do porodu |
| Termin złożenia wniosku | 12 miesięcy od urodzenia dziecka albo od objęcia go opieką lub przysposobienia |
Przy becikowym obowiązuje kryterium dochodowe bez mechanizmu stopniowego zmniejszania świadczenia. Oznacza to, że przekroczenie progu nawet o 1 zł może skutkować odmową przyznania zapomogi.
Zaświadczenie od lekarza albo położnej powinno potwierdzać, że matka była objęta opieką medyczną od co najmniej 10. tygodnia ciąży. Wymóg ten nie dotyczy opiekunów prawnych, opiekunów faktycznych ani osób, które przysposobiły dziecko.
Kto dokładnie może otrzymać becikowe?
Prawo do świadczenia może mieć osoba należąca do jednej z poniższych grup:
- Rodzic dziecka – matka albo ojciec, który spełnia warunki dochodowe i formalne.
- Opiekun prawny – osoba, której sąd powierzył sprawowanie opieki nad dzieckiem.
- Opiekun faktyczny – osoba faktycznie zajmująca się dzieckiem, która złożyła do sądu wniosek o jego przysposobienie.
- Rodzic adopcyjny – osoba, która przysposobiła dziecko.
- Cudzoziemiec spełniający warunki pobytowe – między innymi obywatel państwa UE, EOG, Szwajcarii lub uprawniony obywatel Wielkiej Brytanii, a także osoba posiadająca wymagane zezwolenie na pobyt i pracę.
- Obywatel Ukrainy ze statusem UKR – jeżeli przebywa w Polsce pod ochroną czasową i mieszka z dzieckiem. W określonych sytuacjach wniosek może złożyć także opiekun tymczasowy ustanowiony przez sąd.
Opiekunowie i rodzice adopcyjni nie muszą przedstawiać zaświadczenia o opiece medycznej matki w ciąży. Ten dokument dotyczy sytuacji, w której świadczenie jest przyznawane rodzicowi biologicznemu.
Becikowe można otrzymać niezależnie od świadczenia wychowawczego 800+, ponieważ są to odrębne formy wsparcia i obowiązują dla nich inne zasady.
Czy samotny rodzic musi spełnić dodatkowe warunki?
Osoba samotnie wychowująca dziecko co do zasady musi mieć ustalone alimenty od drugiego rodzica. Do wniosku dołącza wtedy dokument potwierdzający obowiązek alimentacyjny, na przykład orzeczenie sądu, ugodę sądową albo ugodę zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd.
Wymóg alimentów nie obowiązuje między innymi wtedy, gdy:
- drugi rodzic nie żyje,
- ojciec dziecka jest nieznany,
- sąd oddalił powództwo o ustalenie alimentów,
- sąd zobowiązał tylko jednego z rodziców do utrzymania dziecka,
- rodzice sprawują nad dzieckiem opiekę naprzemienną na podstawie orzeczenia sądu.
Za osobę samotnie wychowującą dziecko może być uznana między innymi osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec, osoba w separacji albo panna lub kawaler. Jeżeli jednak wychowujesz co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego drugim rodzicem, nie spełniasz tej definicji.
Jak złożyć wniosek o becikowe?
Procedura obejmuje kilka podstawowych czynności:
- Przygotuj dokumenty – wniosek, dane członków rodziny, informacje o dochodach, numer rachunku oraz zaświadczenie lekarskie lub od położnej, jeżeli jesteś rodzicem biologicznym. Cudzoziemcy dołączają także dokument potwierdzający uprawniony pobyt.
- Złóż wniosek online albo w urzędzie – elektronicznie przez portal Emp@tia lub bezpośrednio w urzędzie miasta, urzędzie gminy, ośrodku pomocy społecznej albo innej jednostce wskazanej przez gminę.
- Pilnuj terminu – rodzic składa wniosek w ciągu 12 miesięcy od urodzenia dziecka. Opiekun prawny, opiekun faktyczny i rodzic adopcyjny mają 12 miesięcy od objęcia dziecka opieką albo jego przysposobienia, nie później jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.
- Uzupełnij ewentualne braki – urząd może wezwać do poprawienia wniosku lub dostarczenia dodatkowych dokumentów. Wniosek powinien zostać rozpatrzony w ciągu miesiąca, a w sprawie szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy.
Wniosek złożony po terminie 12 miesięcy pozostawia się bez rozpatrzenia. Jeśli urząd wyda decyzję odmowną, można odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin na odwołanie wynosi 14 dni od jej otrzymania.
