Urlop ojcowski trwa do 2 tygodni i jest objęty zasiłkiem macierzyńskim w wysokości 100% podstawy wymiaru. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.

Jakie dokumenty przygotować?

Przed wypełnieniem wniosku przygotuj dokumenty zależne od tego, czy urlop wynika z urodzenia dziecka, czy z jego przysposobienia:

  • Wniosek o urlop ojcowski w formie papierowej albo elektronicznej. W sprawach zasiłkowych stosuje się formularz ZAO.
  • Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka albo kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem.
  • Oświadczenie, czy zasiłek macierzyński za ten sam okres został pobrany z innego tytułu. Odrębne oświadczenie nie jest potrzebne, jeśli składasz formularz ZAO.
  • Prawomocne postanowienie sądu o przysposobieniu dziecka, jeśli urlop dotyczy adopcji.

Jeżeli zasiłek będzie wypłacał ZUS, płatnik składek przekazuje także właściwe zaświadczenie: Z-3 dla pracownika, Z-3a dla pozostałych ubezpieczonych albo Z-3b dla osoby prowadzącej działalność, osoby współpracującej z przedsiębiorcą lub duchownego.

Wniosek o urlop ojcowski krok po kroku

  1. Wypełnij wniosek – wpisz swoje dane, dane dziecka, w tym PESEL, oraz dokładny okres urlopu. Możesz zrobić to na papierze albo elektronicznie przez PUE/eZUS.
  2. Wybierz wymiar i termin urlopu – urlop może trwać maksymalnie 2 tygodnie. Możesz wykorzystać go jednorazowo albo w dwóch częściach, przy czym każda część musi obejmować co najmniej tydzień.
  3. Sprawdź daty – urlop musi przypadać przed ukończeniem przez dziecko 12. miesiąca życia. Przy przysposobieniu termin liczy się od uprawomocnienia postanowienia sądu, z uwzględnieniem ustawowego limitu wieku dziecka.
  4. Złóż dokumenty co najmniej 7 dni wcześniej – wniosek pracownika musi trafić do właściwego odbiorcy najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu.
  5. Przekaż załączniki – dołącz akt urodzenia, dokument sądu lub inne wymagane dokumenty. Jeśli zasiłek wypłaca ZUS, dopilnuj także zaświadczenia Z-3, Z-3a albo Z-3b.
  6. Podaj rachunek bankowy – wpisz numer konta, na które ma trafić zasiłek. W formularzu elektronicznym wybierz również sposób odbioru korespondencji i decyzji.
  7. Zachowaj potwierdzenie złożenia – przy wysyłce elektronicznej będzie to potwierdzenie w PUE/eZUS, a przy przesyłce papierowej dowód nadania lub kopia z potwierdzeniem odbioru.

Uwaga: termin 7 dni jest ustawowy. Spóźnienie może uniemożliwić rozpoczęcie urlopu w planowanym terminie i opóźnić wypłatę zasiłku. Wniosek elektroniczny w PUE/eZUS podpisuje się profilem zaufanym, profilem PUE/eZUS, podpisem osobistym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Do kogo złożyć dokumenty?

Trzeba rozdzielić dwie kwestie. Wniosek o udzielenie urlopu składasz pracodawcy. Dokumenty dotyczące zasiłku trafiają do pracodawcy albo do ZUS, zależnie od liczby osób zgłoszonych przez płatnika do ubezpieczenia chorobowego.

Liczba ubezpieczonych Gdzie składasz dokumenty? Kto wypłaca zasiłek?
Powyżej 20 osób Do pracodawcy lub innego płatnika składek Płatnik składek
Do 20 osób Wniosek składasz u płatnika, który przekazuje dokumenty do ZUS, albo dokumenty trafiają bezpośrednio do ZUS zgodnie z właściwością ZUS

Jeśli jesteś pracownikiem, podstawowym dokumentem jest wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego i wypłatę zasiłku za jego okres. Gdy zasiłek wypłaca ZUS, pracodawca przekazuje do Zakładu zaświadczenie Z-3. Można je złożyć elektronicznie przez PUE/eZUS.

Na profilu PUE/eZUS wybierz usługę „Złożenie dokumentu ZAO”, uzupełnij dane i podpisz formularz. Jeżeli jako pracownik złożyłeś już wniosek o urlop u pracodawcy, a zasiłek będzie wypłacał ZUS, sprawdź w ZUS, czy formularz ZAO jest wymagany w Twojej sytuacji. ZUS może wypłacić świadczenie nie później niż w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do ustalenia prawa do zasiłku.

Lista kontrolna przed wysłaniem

Przed złożeniem dokumentów sprawdź następujące elementy:

  • Czy wpisałeś prawidłowy PESEL dziecka?
  • Czy podałeś pełne i poprawne daty rozpoczęcia oraz zakończenia urlopu?
  • Czy wniosek wpłynie co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu?
  • Czy dołączyłeś akt urodzenia albo postanowienie sądu, jeśli dotyczy?
  • Czy przekazano właściwe zaświadczenie Z-3, Z-3a lub Z-3b?
  • Czy wskazałeś numer rachunku bankowego i sposób odbioru korespondencji?

Po przyznaniu zasiłku wypłata nastąpi na wskazane konto. W razie odmowy ZUS wydaje decyzję, od której można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem oddziału ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku odmowy przyznania świadczenia lub wątpliwości dotyczących dokumentów warto skontaktować się z ZUS, działem kadr albo prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.