Dziecko nie zostaje automatycznie zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego po urodzeniu. Rodzic lub opiekun powinien zgłosić je jako członka rodziny w ciągu 7 dni od nadania numeru PESEL. Inaczej działa NNW – to dobrowolna polisa, a termin przystąpienia do niej wynika z umowy i OWU, nie z ustawy.
Jak zgłosić dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego?
Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego odbywa się za pośrednictwem płatnika składek. Rodzic nie przekazuje formularza bezpośrednio do NFZ. Najpierw powinien ustalić, kto opłaca jego składkę zdrowotną, a następnie przekazać tej osobie lub instytucji dane dziecka.
Do zgłoszenia służy formularz ZUS ZCNA. Numer PESEL dziecka jest podstawowym identyfikatorem potrzebnym do przeprowadzenia formalności. Jeżeli noworodek nie ma jeszcze nadanego numeru PESEL, zastosowanie może mieć numer PESEL rodzica, zgodnie z procedurą stosowaną przez płatnika.
Procedura wygląda następująco:
- Ustal, kto jest płatnikiem składek za rodzica lub opiekuna.
- Przygotuj dane dziecka, w tym imię, nazwisko, datę urodzenia i numer PESEL, jeśli został już nadany.
- Wypełnij lub przekaż płatnikowi informacje potrzebne do formularza ZUS ZCNA.
- Dopilnuj, aby płatnik przekazał zgłoszenie do ZUS w ustawowym terminie.
Zgłoszenie trzeba ponowić, gdy zmienia się tytuł do ubezpieczenia, na przykład po zmianie pracy albo rozpoczęciu działalności gospodarczej. Nie wystarczy więc zgłosić dziecka tylko raz, jeśli później zmieni się sytuacja ubezpieczeniowa rodzica.
Terminy zgłoszenia dziecka do ubezpieczenia
| Rodzaj ubezpieczenia | Termin zgłoszenia | Źródło regulacji |
|---|---|---|
| Ubezpieczenie zdrowotne | 7 dni od nadania dziecku numeru PESEL | Przepisy o ubezpieczeniu zdrowotnym i procedura ZUS |
| NNW dziecka | Brak jednego ustawowego terminu, termin wynika z warunków polisy | Umowa ubezpieczenia i OWU |
| Wsteczne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego | Co do zasady 30 dni od skorzystania ze świadczenia lub informacji o postępowaniu | Przepisy dotyczące uzupełnienia zgłoszenia |
Termin 7 dni dotyczy także sytuacji, w której powstaje nowy tytuł do ubezpieczenia. Przykładowo, gdy rodzic podejmuje zatrudnienie albo rozpoczyna działalność gospodarczą, powinien zadbać o zgłoszenie dziecka jako członka rodziny.
Dlaczego NNW ma inne zasady?
NNW, czyli ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków, jest dobrowolną ochroną finansową. Nie zastępuje ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie służy do uzyskania prawa do publicznych świadczeń medycznych. Może natomiast przewidywać wypłatę świadczenia po wypadku, pobycie w szpitalu albo stwierdzeniu uszczerbku na zdrowiu, zależnie od zakresu polisy.
Nie istnieje jeden ustawowy termin zgłoszenia dziecka do NNW. Towarzystwo ubezpieczeniowe może pozwalać na zawarcie polisy w dowolnym momencie, ale szczegółowe zasady trzeba sprawdzić w OWU. Dokument określa między innymi moment rozpoczęcia ochrony, osoby uprawnione do objęcia polisą oraz ograniczenia odpowiedzialności.
Trzeba rozróżnić zgłoszenie dziecka do polisy od zgłoszenia szkody. To drugie następuje po wypadku i może podlegać osobnemu terminowi określonemu w OWU. Zwłoka może utrudnić ocenę zdarzenia, zebranie dokumentacji medycznej, a w niektórych przypadkach również uzyskanie świadczenia.
Brak ustawowego terminu przystąpienia do NNW nie oznacza, że można czekać ze zgłoszeniem szkody. Po wypadku należy możliwie szybko sprawdzić warunki umowy i przekazać ubezpieczycielowi informacje o zdarzeniu. Przydatne będą między innymi wypisy ze szpitala, zaświadczenia lekarskie oraz inne dokumenty potwierdzające przebieg leczenia.
Kto zgłasza dziecko do ubezpieczenia?
To, kto przekazuje zgłoszenie, zależy od sytuacji rodzica, opiekuna oraz samego dziecka:
- Rodzic zatrudniony na etacie przekazuje dane dziecka pracodawcy.
- Rodzic wykonujący umowę cywilnoprawną kontaktuje się ze zleceniodawcą, jeśli to on jest płatnikiem składek.
- Osoba prowadząca działalność gospodarczą dokonuje zgłoszenia w ramach formalności obsługiwanych przez ZUS.
- Osoba bezrobotna przekazuje dane dziecka do urzędu pracy.
- Dziadek lub babcia mogą zgłosić dziecko, gdy żaden z rodziców ani opiekunów nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia.
- ZUS zgłasza małoletnich pobierających rentę rodzinną.
- Placówka opiekuńczo-wychowawcza dokonuje zgłoszenia podopiecznego pozostającego pod jej opieką.
Samo zgłoszenie narodzin w urzędzie stanu cywilnego nie zastępuje zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli dziecko korzystało ze świadczeń, a formalność nie została wykonana, w niektórych sytuacjach możliwe jest późniejsze uzupełnienie zgłoszenia. Termin i warunki takiej procedury należy ustalić z płatnikiem składek lub ZUS, zwłaszcza gdy system eWUŚ nie potwierdza uprawnień.
Najważniejsza zasada jest prosta: na zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego przypada 7 dni od nadania numeru PESEL, natomiast w przypadku NNW decydują zapisy konkretnej umowy. Po zmianie pracy lub innego tytułu ubezpieczenia formalność trzeba wykonać ponownie.
Artykuł nie stanowi porady prawnej ani ubezpieczeniowej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnej sytuacji należy skontaktować się z płatnikiem składek, ZUS, NFZ albo ubezpieczycielem.
