Akt urodzenia dziecka to urzędowy dokument stanu cywilnego, który potwierdza fakt narodzin i dane dziecka. Sporządza go kierownik Urzędu Stanu Cywilnego na podstawie karty urodzenia przekazanej przez placówkę medyczną lub osobę przyjmującą poród. Zgłoszenie narodzin trzeba złożyć w ciągu 21 dni od sporządzenia karty urodzenia.
Czym jest akt urodzenia dziecka?
Akt urodzenia jest podstawowym dokumentem potwierdzającym tożsamość dziecka. Zawiera urzędowy zapis jego narodzin, a także dane pozwalające ustalić jego pochodzenie i stan cywilny. Do czasu wydania dokumentu tożsamości, takiego jak dowód osobisty, akt urodzenia stanowi podstawę potwierdzania danych dziecka w wielu sprawach urzędowych.
Dokument sporządza kierownik USC właściwy dla miejsca urodzenia dziecka. Podstawą wpisu jest karta urodzenia, którą zwykle przekazuje urządowi szpital. Rejestracja narodzin uruchamia także przekazanie informacji potrzebnych do nadania numeru PESEL i zameldowania dziecka.
Jak zgłosić urodzenie dziecka?
Rodzic może zgłosić narodziny osobiście w USC albo elektronicznie przez portal gov.pl. Obie drogi prowadzą do sporządzenia aktu przez kierownika USC. Do zgłoszenia potrzebne są przede wszystkim dane dziecka i rodziców oraz dokument tożsamości osoby składającej zgłoszenie.
Na zgłoszenie urodzenia masz 21 dni od dnia sporządzenia karty urodzenia. Jeśli rodzice nie dopełnią formalności w tym czasie, kierownik USC sporządzi akt z urzędu i poinformuje o tym rodziców. Może to oznaczać, że rodzice nie wybiorą samodzielnie imienia dziecka w przewidzianym trybie.
Rejestracja narodzin przebiega w następujących krokach:
- Upewnij się, że placówka medyczna lub osoba przyjmująca poród przekazała kartę urodzenia do właściwego USC.
- Zgłoś narodziny w USC właściwym dla miejsca urodzenia dziecka albo wybierz zgłoszenie online na gov.pl.
- Podaj dane dziecka, w tym imię lub maksymalnie dwa imiona, oraz dane rodziców.
- Wskaż dane dotyczące zameldowania i odbioru dokumentów, jeśli urząd lub formularz tego wymaga.
- Podpisz zgłoszenie osobiście albo elektronicznie profilem zaufanym lub e-dowodem.
W przypadku zgłoszenia online potrzebujesz środka potwierdzającego tożsamość, na przykład profilu zaufanego. Elektronicznie może zgłosić narodziny matka, a ojciec – gdy jest mężem matki albo wcześniej uznał ojcostwo, a matka potwierdziła to oświadczenie.
Jeżeli rodzice nie są małżeństwem i przed porodem nie doszło do uznania ojcostwa, przy zgłoszeniu w USC może być potrzebna obecność obojga rodziców. Samo zgłoszenie urodzenia nie zastępuje uznania ojcostwa. Szczegółowa procedura uznania ojcostwa jest odrębną czynnością urzędową.
Jakie dane zawiera akt i jaki odpis wybrać?
W akcie urodzenia znajdują się między innymi:
- imię lub imiona, nazwisko i płeć dziecka,
- data, godzina i miejsce urodzenia,
- imiona, nazwiska, nazwiska rodowe oraz dane urodzenia rodziców,
- informacje o miejscu zamieszkania rodziców, jeśli są znane,
- dane osoby zgłaszającej urodzenie oraz późniejsze wzmianki dotyczące aktu.
Po sporządzeniu aktu rodzice otrzymują bezpłatnie odpis skrócony. Kolejne odpisy można zamówić w dowolnym USC, osobiście, przez pełnomocnika lub online. Wniosek internetowy wymaga potwierdzenia tożsamości, a dokument elektroniczny jest doręczany na skrzynkę e-Doręczeń. Wydruku elektronicznego odpisu nie należy traktować jako dokumentu urzędowego, ponieważ moc prawną ma plik w postaci elektronicznej.
| Rodzaj odpisu | Zakres informacji | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Odpis skrócony | Aktualna treść aktu, uwzględniająca późniejsze zmiany | Do większości spraw urzędowych, takich jak dokument tożsamości, świadczenia lub zapisy do placówki |
| Odpis zupełny | Pełne powtórzenie treści aktu z chwili jego sporządzenia wraz z późniejszymi wpisami | Gdy urząd, sąd lub inna instytucja wymaga pełnej historii aktu |
| Wielojęzyczny odpis skrócony | Aktualna treść aktu na formularzu wielojęzycznym | W niektórych sprawach za granicą, jeśli państwo i instytucja akceptują ten dokument |
Aktualnie odpis skrócony kosztuje zwykle 22 zł, a zupełny 33 zł. W określonych sprawach, na przykład związanych z uzyskaniem dowodu osobistego, paszportu, świadczeń socjalnych lub pomocą społeczną, odpis może być wydany bez opłaty. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne zasady w wybranym USC.
Do czego potrzebny jest akt urodzenia?
Akt lub jego odpis może być potrzebny przy wielu czynnościach dotyczących dziecka. Najczęściej wykorzystuje się go w następujących sytuacjach:
- nadanie lub potwierdzenie numeru PESEL i zameldowania,
- wydanie paszportu albo dowodu osobistego,
- zapisanie dziecka do żłobka, przedszkola lub szkoły,
- złożenie wniosku o świadczenia rodzinne i socjalne.
Do zwykłych spraw krajowych najczęściej wystarcza odpis skrócony. Jeżeli instytucja wymaga pełnych informacji o akcie albo dokument ma być wykorzystany w szczególnym postępowaniu, może zażądać odpisu zupełnego. Przy sprawach zagranicznych warto wcześniej ustalić, czy potrzebny będzie odpis wielojęzyczny, czy tłumaczenie przysięgłe.
Najważniejsze formalności po narodzinach to dopilnowanie zgłoszenia w ustawowym terminie oraz rozróżnienie samej rejestracji od późniejszego zamawiania odpisów. Po sporządzeniu aktu rodzice mogą uzyskać dodatkowy dokument w formie papierowej lub elektronicznej, zależnie od wymagań instytucji, w której go przedstawią.
Informacje dotyczące terminów, opłat i sposobu obsługi spraw urzędowych mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne zasady na gov.pl lub w wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego.
